W sobotę 01.02.2025 w „Klubie nad Silnicą” ks. Tomasz Gocel wygłosił prelekcję pt. „Najpiękniejsze i najstarsze kościoły diecezji kieleckiej ”. Z prelekcji dowiedzieliśmy się o wielu cennych zabytkach architektury sakralnej, które znajdują się na terenie naszej diecezji. Usłyszeliśmy o kościołach znanych i mniej znanych.
Bardzo ciekawym zabytkami są kościoły w Prandocinie czy Wysocicach. Są to kościoły romańskie zbudowane z piaskowca w XII-XIII w. Kościoły te pochodziły z fundacji rycerskich i przygotowywane były też do funkcji obronnych. Do grupy tych kościołów dołączył kościół w Zborówku częściowo drewniany częściowo murowany z datą 1459 na belce tęczowej.(Belka tęczowa – pozioma belka spinająca łuk, najczęściej drewniana.
W średniowieczu umieszczano na niej grupę ukrzyżowania).
Oprócz wspomnianych wcześniej kościołów prelegent omawiał również kościoły bardziej znane, większe, leżące na szlakach turystycznych takich jak np. Bazylika Katedralna w Kielcach. Ważną świątynią diecezji kieleckiej jest też Bazylika Kolegiacka Narodzenia NMP w Wiślicy, której początek datuje się na XII w, a główna rozbudowa pochodzi z czasów Kazimierza Wielkiego. Ciekawostką bazyliki jest płaskorzeźba Matki Boskiej Łokietkowej otoczona specjalnym kultem. Te duże kościoły pełniły rolę nie tylko religijną ale też pełniły funkcje publiczne, odbywały się tam sejmiki, zebrania z ważnych powodów społecznych.
Innym rodzajem kościołów, były kościoły zakonne, początkowo przewidziane tylko dla zakonników, a które z czasem rozszerzyły swą posługę dla wszystkich wiernych. Jednym z najpiękniejszych takich kościołów w diecezji kieleckiej jest kościół cystersów w Jędrzejowie. Był to pierwszy zakon cystersów w Polsce i wraz z kościołem powstał w Xii w .
Ks. Tomasz Gocel przedstawiał nie tylko najpiękniejsze i najstarsze kościoły diecezji kieleckiej ale też te które można zaliczyć do największych. W tej grupie znalazł się kościół w Bodzentynie, Bazylika Grobu Bożego w Miechowie, czy kościół w Młodzawach.
Prelekcja była bardzo ciekawa, usłyszeliśmy nie tylko wiele informacji na temat przedstawianych kościołów ale też zobaczyliśmy je na obrazach i poznaliśmy ich lokalizację. Po wykładzie było wiele pytań o możliwość zwiedzenia tak ciekawych miejsc. Wykład ks. Tomasza Gocela nie tylko rozszerzył naszą wiedzę na temat bogatego dziedzictwa jakim dysponuje nasz region ale też zachęcił do poznawania tych pięknych i zabytkowych budowli sakralnych.
Dziękujemy ks. Tomaszowi za podanie tak wielu interesujących wiadomości i mamy nadzieję, że usłyszymy jeszcze inne równie ciekawe prelekcje.
Ewa Rudawska
Zdjęcia: Weronika Czerw
