W sobotę 18 tego kwietnia 2o26 w Klubie nad Silnicą Pani dr Lidia Zasadzka wygłosiła prelekcję pod tytułem ,,Sekretne życie dawnych elit”.
Pod tym trochę tajemniczo brzmiąco tytułem prelegentka przedstawiła mało znane fakty i ciekawostki z życia wielkich twórców polskiej kultury.
A więc – Jan Matejko jeden z najwybitniejszych niezwykle pracowitych malarzy. Był autorem ponad 300 tu obrazów, głównie o tematyce historycznej. Prawie całe dnie spędzał w swej pracowni, a pożywieniem były bułki, papierosy i kawa , dopiero po południu donoszonu mu obiady. Skomplikowane życie rodzinne dostarczało mu wielu zgryzot. Poślubiona Teodora Giebułtowska nazywana też Ostką była kobietą piękną , ale o bardzo trudnym charakterze. Niezwykle rozrzutna, złośliwa, zazdrosna, nie dbająca o rodzinę była przedmiotem wielu problemów artysty.
Znaczącym faktem w życiu Matejki był również proces, który wytoczony został mistrzowi przez żydowskich studentów. Przez wiele lat Matejko walczył w sprawie wyburzenia kościoła św. Ducha w Krakowie i planie postawienia w tym miejscu teatru, chciał nawet w przylegającej kaplicy utworzyć swoją pracownię. Niestety, sprawę przegrał i zrzekł się honorowego obywatelstwa Krakowa.
Wydarzeniem sensacyjnym było też wystawienie obrazu ,, Hołd Pruski” podczas wizyty króla Prus Fanciszka Józefa.
Poznaliśmy też mało znane fakty z życia Bolesława Prusa. Wiemy, że był bardzo płodnym pisarzem, ale przyczyniła się do tego choroba. Prus cierpiał na agarofobię a jej podłożem było wydarzenie, które całkowicie zmieniło jego życie. Jako publicysta był przeciwny radykalnym ideom socjalistycznym, czemu dawał wyraz w swych publikacjach.Naraził się socjalizującym studentom krytykując ich poglądy. Obrażeni studenci żądali przeprosin, ale Prus obrócił sprawę w żart. W efekcie został dotkliwie pobity.Pisarz doznał wstrząsu psychicznego, który był przyczyną strachu przed otwartą przestrzenią, w związku czym rzadko opuszczał swoje mieszkanie.
Znany nam Boy- Żeleński ceniony tłumacz literatury francuskiej, lekarz, poeta, skandalizujący publicysta. Właśnie te skandale, to procesy jakie wytaczał o przekłamania w druku jego poezji.Wiadomo słowa mało cenzuralne w jego wierszach jednak były zmieniane. Znany był również z wielu romansów.
A czym zasłynął Bruno Schulz, wybitny pisarz i rysownik?
Niewielki, ale cenny dorobek literacki został wysoko oceniony w środowisku mu współczesnych. Natomiast w jego rysunkach nogi odegrały kluczową rolę. Rysował je bose, obute, w szpilkach. Te rysunki odczytane zostały jako atrybut władzy i siły. Witkacy określił te prace jako ,, poemat okrucieństwa nóg”. Upatruje się tu obsesję – kobiece nogi czekają aż ktoś je wyrwie z tego na co one czekają. Prywatnie Bruno Zchuz cierpiał też na agorafobię. Prawie całe życie spędził w Drohobyczu.
Tych ciekawostek jest pewnie więcej, ale czas nie pozwolił na ich przekazanie.
Dziękujemy p dr Lidii Zasadzkiej za bardzo ciekawy wyklad i czekamy na następny.
Maria Pastuszko
Zdjęcia: Weronika Czerw












