{"id":7213,"date":"2022-11-29T12:09:05","date_gmt":"2022-11-29T11:09:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/?p=7213"},"modified":"2022-11-29T20:37:45","modified_gmt":"2022-11-29T19:37:45","slug":"stol-polskiego-ziemianina-zeslanego-na-syberie-prelekcja-prof-wieslawa-cabana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/?p=7213","title":{"rendered":"\u201eSt\u00f3\u0142 polskiego ziemianina zes\u0142anego na Syberi\u0119\u201d -prelekcja prof. Wies\u0142awa Cabana"},"content":{"rendered":"\n

      W sobot\u0119 26.11.2022 s\u0142uchacze zgromadzeni w ,,Klubie nad Silnic\u0105\u201dmieli okazj\u0119 wys\u0142ucha\u0107 interesuj\u0105c\u0105 prelekcj\u0119 pana profesora Wies\u0142awa Cabana pt. ,,St\u00f3\u0142 polskiego ziemianina zes\u0142anego na Syberi\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n

     Dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce w pierwszej po\u0142owie XIX wieku w\u015br\u00f3d zes\u0142anych na Syberi\u0119 m\u0142odzie\u017c ziemia\u0144ska stanowi\u0142a oko\u0142o 40%. P\u00f3\u017aniej przekr\u00f3j spo\u0142eczny zes\u0142a\u0144c\u00f3w by\u0142 bardziej zr\u00f3\u017cnicowany. Informacje o \u017cyciu polskich ziemian na zes\u0142aniu mo\u017cna znale\u017a\u0107 g\u0142\u00f3wnie w ich pami\u0119tnikach. Dzi\u0119ki nim istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zapoznania si\u0119 z faktami dotycz\u0105cymi od\u017cywiania tej grupy zes\u0142a\u0144c\u00f3w. Na sto\u0142ach ziemia\u0144skich bywa\u0142y bliny, kapu\u015bniak, kasza jaglana, jajecznica na mleku, chleb, ko\u0142acze, piwo syberyjskie. Jednak na niekt\u00f3rych etapach podr\u00f3\u017cy \u017cywiono si\u0119 suchym chlebem i dost\u0119pn\u0105 dziczyzn\u0105. Zdarza\u0142y si\u0119 tak\u017ce przypadki nieprzyjemne. Ziemianin W\u0142adys\u0142aw Zapa\u0142owski spod Opatowa wspomina\u0142, \u017ce w drodze do Wo\u0142ogdy, do kt\u00f3rej zosta\u0142 zes\u0142any, nie mia\u0142 szansy na ciep\u0142y posi\u0142ek, tote\u017c ucieszy\u0142 si\u0119 na miejscu na widok zupy. Niestety, obrzydzenie wzbudzi\u0142 fakt, gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142a ona ugotowana na p\u0119drakach.<\/p>\n\n\n\n

     Bogaci ziemianie mieli szans\u0119 na lepsze od\u017cywianie. Otrzymywali pieni\u0105dze z domu, wie\u017ali ze sob\u0105 zapasy prowiantu, kupowali produkty we wsiach.<\/p>\n\n\n\n

    Zes\u0142a\u0144cy utrzymywali ze sob\u0105 kontakty, \u017cyli w skupiskach. W 1865 roku w Usolu niedaleko Irkucka na Wigilii zebra\u0142o si\u0119 oko\u0142o 200 os\u00f3b. By\u0142o to jednak spotkanie tak trudne emocjonalnie, \u017ce zebrani ze wzruszenia nie byli w stanie \u015bpiewa\u0107 kol\u0119d. Z tego wzgl\u0119du zaniechano tak du\u017cych spotka\u0144 i gromadzono si\u0119 w mniejszych grupach. Spotkania okoliczno\u015bciowe by\u0142y dla tych ludzi bardzo wa\u017cne. Z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w nie mogli \u015bwi\u0119towa\u0107 rocznic patriotycznych, bo grozi\u0142o to konsekwencjami na skutek donos\u00f3w. Obchodzono zatem imieniny, kt\u00f3re by\u0142y wyczekiwane. Podawano np. ch\u0142odnik, pieczenie, ko\u0142duny, chleby, ustawiaj\u0105c sto\u0142y jadalne w sieniach i sprytnie gospodaruj\u0105c zastaw\u0105, kt\u00f3rej brakowa\u0142o, tote\u017c bywa\u0142a przechodnia.<\/p>\n\n\n\n

    \u015awi\u0105teczna wizyta ksi\u0119dza w miejscu zsy\u0142ki by\u0142a prawdziw\u0105 rzadko\u015bci\u0105. Parafia, kt\u00f3r\u0105 duchowny si\u0119 stara\u0142 opiekowa\u0107 mog\u0142a mie\u0107 wielko\u015b\u0107 Francji i Hiszpanii razem wzi\u0119tych.  Wiadomo, \u017ce gdy na spotkanie u hrabiego Zygmunta Wielhorskiego przyby\u0142 ksi\u0105dz Kowalewski, przyszli wszyscy z polskiej kolonii. Hrabia otrzymywa\u0142 z domu 600 rubli rocznie, kupi\u0142 sobie nawet niewielki dom, wi\u0119c m\u00f3g\u0142 sobie pozwoli\u0107 na zorganizowanie przyj\u0119cia. Osobi\u015bcie przygotowywa\u0142 potrawy: zup\u0119, majonez z ryby nielmy, ozory jelenie, kotlety baranie, jarz\u0105bki, kapust\u0119, sprowadzonego Moskwy indyka, krem kawowy, konfitury ananasowe, kaw\u0119. Kiedy na licznym wieczornym spotkaniu zabrak\u0142o trunku, z pomoc\u0105 przyszed\u0142 \u017bmudzin. Poradzi\u0142 by zagotowa\u0107 w samowarze samogon z miodem. Tak powsta\u0142 krupnik, kt\u00f3ry zosta\u0142 przyj\u0119ty przez go\u015bci z zadowoleniem. Podgrza\u0142 on dyskusj\u0119 na temat celowo\u015bci powstania.<\/p>\n\n\n\n

    Pan Profesor zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce kto mia\u0142 pieni\u0105dze, ten sobie na zes\u0142aniu jako\u015b radzi\u0142. W znacznie gorszym po\u0142o\u017ceniu byli ci, kt\u00f3rych rodzinom skonfiskowano maj\u0105tki, wi\u0119c nie otrzymywali pomocy z domu, a tak\u017ce ch\u0142opi. Zes\u0142anie obejmowa\u0142o zwykle kilkana\u015bcie lat, ale prawo le\u017ca\u0142o w r\u0119kach urz\u0119dnik\u00f3w, dlatego by\u0142y r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy wyrokiem, a jego realizacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

   Spotkanie z panem profesorem Wies\u0142awem Cabanem by\u0142o interesuj\u0105ce  zw\u0142aszcza, \u017ce dzi\u015b jeszcze cz\u0119sto nieznane w pe\u0142ni s\u0105 losy zes\u0142a\u0144c\u00f3w, rodzin, czemu wyraz da\u0142a pani Ewa Rudawska wspominaj\u0105c o swoich przodkach.<\/p>\n\n\n\n

      Z ciekawo\u015bci\u0105 oczekujemy zatem na nast\u0119pn\u0105 porcj\u0119 historycznych wiadomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142gorzata Kotwica<\/p>\n\n\n\n

Zdj\u0119cia: Weronika Czerw<\/p>\n\n\n\n