{"id":5111,"date":"2021-06-14T00:20:21","date_gmt":"2021-06-13T22:20:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/?p=5111"},"modified":"2021-06-16T11:19:32","modified_gmt":"2021-06-16T09:19:32","slug":"setna-rocznica-powstan-slaskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/?p=5111","title":{"rendered":"Setna Rocznica Powsta\u0144 \u015al\u0105skich"},"content":{"rendered":"\n

100\u2013na rocznica Powsta\u0144 \u015al\u0105skich<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Od ostatniego spotkania min\u0119\u0142o prawie 8 miesi\u0119cy,  wi\u0119c w dniu 12 czerwca 21r z rado\u015bci\u0105 spotkali\u015bmy si\u0119 na dziedzi\u0144cu Muzeum.<\/p>\n\n\n\n

Prelekcj\u0119 o powstaniach \u015bl\u0105skich mia\u0142a Halina G\u0142\u00f3wkowska, towarzyszy\u0142a jej Berta Kula \u015bpiewaj\u0105c piosenki \u015bl\u0105skie jak Karolinka, Karlik i inne.<\/p>\n\n\n\n

Halina opowiada\u0142a o \u015al\u0105sku, terytorium pe\u0142nym r\u00f3\u017cnych z\u0142\u00f3\u017c metali, w\u0119gla, fabryk, hut, rozwini\u0119tego przemys\u0142u, nale\u017c\u0105cego przedtem g\u0142\u00f3wnie do ludno\u015bci niemieckiej. Zamieszkuj\u0105cy tam  rdzenni Polacy i ludno\u015b\u0107 polska przyby\u0142a z okolicznych teren\u00f3w by\u0142a poddawana terrorowi przez niemieck\u0105 administracj\u0119 i policj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

 W miar\u0119 up\u0142ywu czasu ros\u0142a na \u015bl\u0105sku \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodowa w\u015br\u00f3d rdzennej ludno\u015bci, odbywa\u0142y si\u0119 strajki i demonstracje.<\/p>\n\n\n\n

Po I-szej wojnie prezydent rejencji opolskiej (do niej nale\u017ca\u0142 \u015al\u0105sk) wyda\u0142 w grudniu 1918r.  i w    styczniu 1919r. zarz\u0105dzenie antypolskie, formowane by\u0142y regularne oddzia\u0142y wojskowe, Represje Niemc\u00f3w w stosunku do Polak\u00f3w wywo\u0142a\u0142o powstanie (15.08.1919r).Obj\u0119\u0142o ono prawie ca\u0142y okr\u0119g przemys\u0142owy, ale wskutek du\u017cej przewagi Niemc\u00f3w pod koniec sierpnia powstanie upad\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Pa\u0144stwa zwyci\u0119skie po  I wojnie  na mocy traktatu wersalskiego zorganizowano plebiscyt dot. stosunk\u00f3w mi\u0119dzy Niemcami a Polsk\u0105, powsta\u0142y wtedy liczne o\u015brodki powsta\u0144cze (1920 r). Powsta\u0144cy opanowali powiat bytomski, katowicki i inne. Podczas plebiscytu przyznano prawie ca\u0142y  obszar plebiscytowy Niemcom.<\/p>\n\n\n\n

W maju 1921r. wybuch\u0142 strajk (97% zak\u0142ad\u00f3w), Wojciech Korfanty wyda\u0142 rozkaz walki zbrojnej. Na  g\u00f3rze \u015bw. Anny zako\u0144czy\u0142y si\u0119 walki (ostatnia bitwa  21.05 -26.05 1921r.) <\/p>\n\n\n\n

 Powsta\u0142a Rada Ambasador\u00f3w podzieli\u0142a \u015al\u0105sk korzystniej dla Polski ni\u017c poprzednio. W maju 1922r. przyj\u0119to konwencj\u0119 reguluj\u0105c\u0105 stosunki gospodarcze, narodowo\u015bciowe, o\u015bwiatowe mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Niemcami (Polska  otrzyma\u0142a 29% obszar dla 46% ludno\u015bci. \u015al\u0105sk si\u0119 rozwija\u0142, by\u0142 najbardziej rozwini\u0119tym rejonem Polski.<\/p>\n\n\n\n

Halina sw\u0105 opowie\u015b\u0107 opar\u0142a na ksi\u0105\u017cce  Ma\u0142gorzaty Szejner- \u201eCzarny ogrod\u201d, w kt\u00f3rej  autorka opisuje rozkwit \u015alaska na podstawie 2 miast ; Giszowca i Nikiszona. Ponadto re\u017cyser i pisarz  Kazimierz Kutz w swej tw\u00f3rczo\u015bci r\u00f3wnie\u017c du\u017co miejsca po\u015bwi\u0119cali \u015al\u0105skowi, by\u0142 on rdzennym \u015al\u0105zakiem.<\/p>\n\n\n\n

Spotkanie by\u0142a bardzo sympatyczne, mi\u0142e, wymieniali\u015bmy si\u0119 uwagami o \u015al\u0105sku.<\/p>\n\n\n\n

  Postanowono wznowi\u0107 spotkania, jak w poprzednich latach.i<\/p>\n\n\n\n

Prowadzi\u0142a Halina G\u0141\u00f3wkowska, Berta Kula<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zdj\u0119cia Ewa Rudawska<\/p>\n\n\n\n

\u00a0 Opisa\u0142a Bogda Matachowska<\/p>\n\n\n\n