{"id":3395,"date":"2019-11-12T02:10:03","date_gmt":"2019-11-12T01:10:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/?p=3395"},"modified":"2019-11-12T02:10:03","modified_gmt":"2019-11-12T01:10:03","slug":"polki-laureatki-nagrody-nobla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/?p=3395","title":{"rendered":"Polki \u2013 laureatki nagrody Nobla"},"content":{"rendered":"\n

9 listopada 2019 r. opowie\u015b\u0107 Barbary Olszowy -“Polki-laureatki nagrody Nobla”<\/p>\n\n\n\n

Ciekawe spotkanie na powy\u017cszy temat wzbogaci\u0142y\u00a0 kole\u017canki z Zespo\u0142u Teatralnych Przyjaci\u00f3\u0142 recytuj\u0105c wiersze – Ma\u0142gorzata Pawlak , Lidia D\u0119bska, Teresa Homik . Program u\u015bwietni\u0142y wstawki muzyki Chopina i jazzmana Tomasza Sta\u0144ki.<\/p>\n\n\n\n

Barbara rozpocz\u0119\u0142a od zapoznania s\u0142uchaczy czym jest nagroda Nobla. Nobel by\u0142 wynalazc\u0105 dynamitu, kt\u00f3ry w zamy\u015ble mia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 ludzko\u015bci\u00a0 u\u0142atwiaj\u0105c dr\u0105\u017cenie tuneli, konstrukcji budowlanych itp. Niestety u\u017cyto go w czasie I Wojny \u015awiatowej w celach militarnych i gin\u0119li\u00a0 z tego powodu ludzie. By oczy\u015bci\u0107 swe sumienie \u00a0Nobel ustanowi\u0142 nagrody\u00a0 swego imienia w 1895 r. nast\u0119pnie po 4 latach posta\u0142a Fundacja nagrody w 1900r. Nagrody s\u0105 przyznawane\u00a0 w 5 dziedzinach nauki : fizyce, chemii, fizjologii lub medycynie, literaturze oraz nagroda pokoju. S\u0105 to najbardziej presti\u017cowe wyr\u00f3\u017cnienia w \u015bwiecie. Laureaci otrzymuj\u0105: z\u0142oty medal, dyplom honorowy i nagrod\u0119 finansow\u0105. Uroczyste wr\u0119czenie tych gratyfikacji odbywa si\u0119 w obecno\u015bci kr\u00f3la Szwecji w Sztokholmie. <\/p>\n\n\n\n

Tyle w zakresie wiedzy o nagrodzie Nobla. Wracaj\u0105c do tematu, Polska ma zaszczyt mie\u0107 trzy laureatki tej presti\u017cowej nagrody Nobla s\u0105 nimi Maria Sk\u0142odowska- Curie, Wis\u0142awa Szymborska, Olga Tokarczuk, opr\u00f3cz kobiet nagrody przyznano\u00a0 trzem Polakom. <\/p>\n\n\n\n

Po tym wst\u0119pie wypowiedzianym przez Basi\u0119 Olszowy zabrzmia\u0142a muzyka\u00a0 IV sonata Fryderyka Chopina walc wiosenny i zrobi\u0142o si\u0119 przyjemnie i nastrojowo. Nast\u0119pnie Basia opowiedzia\u0142a o Marii Sk\u0142odowskiej \u2013 Curie, kt\u00f3rej rocznic\u0119 urodzin obchodzili\u015bmy 7 listopada. Jest jedyn\u0105 dwukrotnie nagrodzon\u0105 osob\u0105 nagrod\u0105 Nobla. <\/p>\n\n\n\n

Maria Sk\u0142odowska \u2013 Curie.<\/strong> Urodzi\u0142a si\u0119 w Warszawie\u00a0 w 1867 r.( Kr\u00f3lestwo Polskie w Imperium Rosyjskim) w rodzinie nauczycieli. Po uko\u0144czeniu szk\u00f3l w Polsce podj\u0119\u0142a studia we Francji na Sorbonie i jako pierwsza kobieta uzyska\u0142a dyplom tej uczelni. Zosta\u0142a \u017con\u0105\u00a0 Piotra Curie kolegi ze studi\u00f3w i urodzi\u0142a dwie c\u00f3rki. Z m\u0119\u017cem pracowa\u0142a nad \u00a0odkryciami z fizyki zjawisk promieniotw\u00f3rczo\u015bci. Gdy owdowia\u0142a nadal pracowa\u0142a w tej dziedzinie, ale jako chemiczka. Przyznane jej nagrody Nobla: to wraz z m\u0119\u017cem w 1903 r. i nast\u0119pnie samodzielnie odkry\u0142a i opracowa\u0142a pierwiastki radu i polonu i zdoby\u0142a nagrod\u0119 Nobla w 1911 r. Po wybuchu I Wojny \u015awiatowej by\u0142a pierwsz\u0105 kobiet\u0105 kierowc\u0105 samochod\u00f3w przewo\u017c\u0105cych aparaty do prze\u015bwietle\u0144 rannych w wojnie. R\u00f3wnie\u017c do Polski przywioz\u0142a\u00a0 do powsta\u0142ego Instytutu Radowego – cz\u0105stk\u0119 radu dla rodak\u00f3w, by leczy\u0107 choroby nowotworowe. Zmar\u0142a z powodu choroby popromiennej, bia\u0142aczki 4 lipca 1934r. Pochowana wraz z m\u0119\u017cem Piotrem w Panteonie zas\u0142u\u017conych w Pary\u017cu.<\/p>\n\n\n\n

 Przerywnik muzyczny\nIX symfonia Chopina.<\/p>\n\n\n\n

Z Instytutu Radowego utworzonego przez Francj\u0119 w Pary\u017cu z inicjatywy Marii Sk\u0142odowskiej-Curie jeszcze czworo naukowc\u00f3w otrzyma\u0142o nagrod\u0119 Nobla, w tym jej c\u00f3rka Irena i zi\u0119\u0107 Frederic Joliot-Curie.<\/p>\n\n\n\n

Wis\u0142awa Szymborska<\/strong> otrzyma\u0142a nagrod\u0119 Nobla w dziedzinie literatury \u2013 poezja za rok 1996. Laureatka urodzi\u0142a si\u0119 2 lipca 1923 r. w Bninie ko\u0142o K\u00f3rnika w Wielkopolsce, rodzice to ojciec Wincenty Szymborski zarz\u0105dca d\u00f3br zakopia\u0144skich hr. W\u0142adys\u0142awa Zamojskiego, matka Anna Maria Rottermund. Mieszka\u0142a z rodzicami w Toruniu,\u00a0 ale od 1945 r. zamieszka\u0142a w Krakowie. Troch\u0119 studiowa\u0142a polonistyk\u0119 i socjologi\u0119. Zaj\u0119\u0142a si\u0119 zarobkowaniem i debiutowa\u0142a\u00a0 wierszem \u201eSzukam s\u0142owa\u201d w 1945r. Pracowa\u0142a jako krytyk i redagowa\u0142a w \u017byciu literackim w Krakowie \u201eLektury nad obowi\u0105zkowe\u201d od 1953r. By\u0142a \u017con\u0105 poety Adama W\u0142odka do 1954 r. Potem zwi\u0105za\u0142a si\u0119 na d\u0142ugie lata z Kornelem Filipowiczem w lu\u017anym zwi\u0105zku, a\u017c do jego \u015bmierci. By\u0142a felietonistk\u0105 , poetk\u0105 t\u0142umaczk\u0105 wierszy z j\u0119z. francuskiego. Po\u00a0 \u015bmierci Kornela Filipowicza napisa\u0142a pi\u0119kny wiersz \u201eKot w pustym mieszkaniu\u201d, kt\u00f3rego tre\u015b\u0107 przedstawi\u0142a Teresa Homik, wiersz \u201eObmy\u015blam \u015bwiat\u201d recytowa\u0142a Ma\u0142gosia Pawlak, Lidka D\u0119bska \u201eMilczenie ro\u015blin\u201d i zabrzmia\u0142a muzyczka jazzowa ulubionego, przez poetk\u0119 tr\u0119bacza Tomasza Sta\u0144ki. Po tym przerywniku wr\u00f3ci\u0142y wiersze\u201d Odzie\u017c\u201d \u00a0o szaliku o przed\u0142u\u017conej egzystencji w recytacji Lidki, wspomnienie o s\u0105siedzie Teresy, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 na przystanku zrujnowanym przez brawur\u0119 kierowcy sportowego pojazdu, \u201e Wszelki wypadek\u201d i \u201eM\u0119skie gospodarstwo\u201d, Ma\u0142gosia \u201eObmy\u015blam \u015bwiat\u201d, Basia\u00a0 \u201eTerrorysta on patrzy\u201d przejmuj\u0105co powiedzia\u0142a .Poetka\u00a0 w 1988 r.\u00a0 zak\u0142ada\u0142a Stowarzyszenie Pisarzy Polskich, od 1995r. by\u0142a cz\u0142onkiem PAU w Krakowie i uhonorowana obywatelstwem\u00a0 tego miasta. I nadszed\u0142 ten dzie\u0144 gdy doceniono jej poezj\u0119 ironiczn\u0105 i wr\u0119czono nagrod\u0119 Nobla 7 grudnia 1996 r. Wyg\u0142osi\u0142a na ceremonii odczyt skromna i elegancka pt .Poeci s\u0105 wybra\u0144cami losu. Cieszy\u0142a si\u0119 t\u0105 nagroda par\u0119 lat tworz\u0105c wiele nowatorskich form intelektualnie przemy\u015blanych rozrywek umys\u0142owych i zgas\u0142a 1 lutego 2012r. pozostawiaj\u0105c wiersz Nagrobek\u201d wieczny odpoczynek raczy\u0142a da\u0107 jej ziemia\u201d i \u201etrup\u201d nie nale\u017ca\u0142 do \u017cadnej z literackich grup.\u00a0 W 2011 r. otrzyma\u0142a\u00a0 Order \u201e Or\u0142a Bia\u0142ego\u201d z r\u0105k prezydenta Komorowskiego.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n

Olga Tokarczuk\u00a0\u00a0 trzecia \u00a0Noblistka\u00a0 z Polski <\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0nagrod\u0119 otrzyma\u0142a w tym roku , za rok 2018.Jest noblistk\u0105 w dziedzinie literatury. Otrzyma z\u0142oty medal, dyplom i 9 mln. szwedzkich koron. W ub roku otrzyma\u0142a Olga nagrod\u0119 brytyjsk\u0105 International Man Brooker Prize za rok 2018 ,co wskazywa\u0142o na pewn\u0105 nominacj\u0119 do nagrody Nobla, jak sugerowa\u0142a brytyjska t\u0142umaczka ksi\u0105\u017cek Olgi Tokarczuk, co si\u0119 spe\u0142ni\u0142o. Laureatka urodzi\u0142a si\u0119 29 01 1962 r. w Sulechowie woj. Zielona G\u00f3ra jako Nawoja Olga i ma korzenie w naszej okolicy k. Staszowa w Zagrodach. Jest osoba m\u0142od\u0105 jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jest bogata : poezja, eseistyka, autorka scenariuszy,\u00a0 ceniona przez krytyk\u00f3w i czytelnik\u00f3w lubi\u0105cych w\u0105tki psychologiczne i historyczne , stara si\u0119 przybli\u017ca\u0107 poznanie ludziom ich najbli\u017cszych okolic , zwyczaj\u00f3w, pozna\u0107 charaktery s\u0105siad\u00f3w, \u017ar\u00f3d\u0142a niech\u0119ci do siebie s\u0105siad\u00f3w i praca nad zbli\u017ceniem do siebie ludzi. M\u0142odzie\u017c z Krakowa na wiadomo\u015b\u0107 o Jej nagrodzie zasadzi\u0142a las ze szcz\u0119\u015bcia, by J\u0105 uhonorowa\u0107. Inna krytyczka brytyjska Sian Cain napisa\u0142a o\u00a0 Oldze ,\u017ce\u201d jako intelektualistka, feministka i wegetarianka Tokarczuk uwiera konserwatywne kra\u0144ce Polski\u201d Ksi\u0105\u017cki Tokarczuk zosta\u0142y ju\u017c przet\u0142umaczone na 29 j\u0119zyk\u00f3w \u015bwiata i wydano\u00a0 je 105 razy. W Polsce jej popularno\u015b\u0107 jeszcze ro\u015bnie. Jest bardzo p\u0142odna o czym pa\u0144stwo si\u0119 przekonacie, gdy podam ile jest wyda\u0144 jej ksi\u0105\u017cek, sztuk teatralnych , scenariuszy filmowych. Ksi\u0105\u017cki i rok wydania: Miasta w lustrach \/1989\/, Lalka i per\u0142a \/2000\/, Gra na wielu b\u0119benkach\/2001, \u017burek\/2003\/, Dom dzienny dom nocny\/, Podr\u00f3\u017c ludzi Ksi\u0119gi \u00a0\/1993\/, EE(Erna Eltsner)\/1995\/, Prawiek i inne czasy\/1996\/, Anna In w grobowcach \u015bwiata, Prowad\u017a sw\u00f3j p\u0142ug przez ko\u015bci umar\u0142ych\/2009\/, Bieguni\/2007\/, Eseje Moment nied\u017awiedzia\/2012\/, Ksi\u0119gi Jakubowe\/2006\/, Aria Diva \/2007\/, Znikni\u0119cie\/2011\/, Zgubiopna dusza\/2017\/, Zenon\/2016\/ , Pokot film\/2017\/ srebrny Nied\u017awied\u017a w Berlinie , re\u017c. Agnieszka Holland. Opowiadania bizarne\/2018\/. Spory materia\u0142 do poznania i jego tre\u015b\u0107 nie zawsze \u0142atwa. Pisze dla teatr\u00f3w dramatycznych w kraju oraz dla Teatru Polskiego Radi .<\/p>\n\n\n\n

Co mog\u0142am w du\u017cym skr\u00f3cie napisa\u0107 \u2013 zrobi\u0142am, z rado\u015bci, \u017ce w \u015bwiecie ceniona jest nasza kultura i nagradzana. <\/p>\n\n\n\n

Halina G\u0142\u00f3wkowska, zdj\u0119cia ze spotkania wykona\u0142 Ryszard Misiorek.<\/p>\n\n\n\n