{"id":13367,"date":"2026-03-05T06:17:26","date_gmt":"2026-03-05T05:17:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/?p=13367"},"modified":"2026-04-08T10:53:50","modified_gmt":"2026-04-08T08:53:50","slug":"nieznany-zbor-i-cmentarz-kalwinski-w-grzymale-k-stopnicy-wyklad-dariusza-kaliny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/?p=13367","title":{"rendered":"\u201eNieznany Zb\u00f3r i cmentarz kalwi\u0144ski w Grzymale k\/ Stopnicy &#8211; wyk\u0142ad Dariusza Kaliny\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p>W sobot\u0119 28.02.2026&nbsp; na spotkaniu \u201eKlubu nad Silnic\u0105\u201d pan Dariusz Kalina opowiedzia\u0142 nam o odkryciu cmentarza i starego zboru kalwi\u0144skiego w Grzymale k. Stopnicy -wa\u017cnego obiektu ,\u015bladu materialnego naszej kultury. By\u0142y to rze\u017aby rozpoznawalnych ludzi&nbsp; i pozosta\u0142o\u015bci szcz\u0105tk\u00f3w ludzkich. <\/p>\n\n\n\n<p>Pan Dariusz Kalina opowiada\u0142 nam jak przegl\u0105daj\u0105c mapy okolic Stopnicy z XVIII wieku zauwa\u017cy\u0142 ciekawe obiekty kt\u00f3rymi si\u0119 zainteresowa\u0142.  Po zapoznaniu si\u0119 nimi w terenie zobaczy\u0142, \u017ce s\u0105 to resztki zboru kalwi\u0144skiego i resztki cmentarza nale\u017c\u0105cego do zboru.&nbsp; By\u0142y to rze\u017aby rozpoznawalnych ludzi&nbsp; i pozosta\u0142o\u015bci szcz\u0105tk\u00f3w ludzkich.&nbsp;Odnalezione obiekty- cmentarz i pami\u0105tki ze zboru maj\u0105 by\u0107 uporz\u0105dkowane i zabezpieczone. Us\u0142yszeli\u015bmy na temat kalwinizmu i zobaczyli\u015bmy obrazy&nbsp; z uroczysto\u015bci religijnych religii protestanckiej takich jak chrzest, \u015blub, komunia, pogrzeb, <\/p>\n\n\n\n<p>Kalwinizm w Polsce w XVI wieku zyska\u0142 w Polsce du\u017c\u0105 popularno\u015b\u0107, szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d szlachty i magnaterii. Kalwini przyczynili si\u0119 do rozwoju literatury w j\u0119zyku polskim\/ Miko\u0142aj Rej\/, Jednak ju\u017c w XVII wieku po potopie szwedzkim kalwini byli ju\u017c \u017ale widzian\u0105 grup\u0105 religijn\u0105 w Polsce, oskar\u017cani o kolaboracj\u0119 ze Szwedami co prowadzi\u0142o do prze\u015bladowa\u0144.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Z ko\u015bcio\u0142a kalwi\u0144skiego wyodr\u0119bnili si\u0119 Arianie \/ bracia mniejsi\/ z bardzo post\u0119powym programem. G\u0142osili oni m.in. r\u00f3wnouprawnienie kobiet, zniesienie pa\u0144szczyzny, pacyfizm. Na Kielecczy\u017anie o\u015brodkiem Arian by\u0142 Rak\u00f3w, &nbsp; gdzie powsta\u0142a Akademia Rakowska, sk\u0105d rozw\u00f3j kultury i nauki emanowa\u0142 na ca\u0142a Ma\u0142opolsk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Wyk\u0142ad pana Dariusza Kaliny&nbsp; by\u0142 bardzo ciekawy. Mia\u0142 wiele dygresyjnych w\u0105tk\u00f3w po\u0142\u0105czonych z g\u0142\u00f3wnym tematem. Us\u0142yszeli\u015bmy te\u017c wiele ciekawostek historycznych i wspomnie\u0144 na temat naszego miasta, jego historii, ludzi kt\u00f3rzy tu \u017cyli, tych wa\u017cnych, kt\u00f3rych nale\u017cy upami\u0119tni\u0107 i tych mniej wa\u017cnych, kt\u00f3rzy tworzyli histori\u0119. Dzi\u0119kujemy panu Dariuszowi Kalinie za interesuj\u0105cy wyk\u0142ad z kt\u00f3rego dowiedzieli\u015bmy si\u0119 wiele na temat odkrywanych&nbsp; zabytk\u00f3w, kt\u00f3re kryj\u0105 si\u0119 jeszcze na naszej \u015bwi\u0119tokrzyskiej ziemi.&nbsp; Liczymy r\u00f3wnie\u017c na nast\u0119pne wyk\u0142ady, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 na pewno bardzo interesuj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n<p>Ewa Rudawska &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Zdj\u0119cia: Ewa Rudawska&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/289.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"742\" height=\"716\" data-id=\"13372\" src=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/289.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13372\" srcset=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/289.jpeg 742w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/289-300x289.jpeg 300w\" sizes=\"(max-width: 742px) 100vw, 742px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/285.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"968\" height=\"1024\" data-id=\"13373\" src=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/285-968x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13373\" srcset=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/285-968x1024.jpeg 968w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/285-284x300.jpeg 284w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/285-768x813.jpeg 768w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/285.jpeg 1134w\" sizes=\"(max-width: 968px) 100vw, 968px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/290.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"13376\" src=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/290-768x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13376\" srcset=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/290-768x1024.jpeg 768w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/290-225x300.jpeg 225w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/290-1152x1536.jpeg 1152w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/290.jpeg 1500w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/291.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"889\" height=\"1024\" data-id=\"13371\" src=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/291-889x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13371\" srcset=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/291-889x1024.jpeg 889w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/291-260x300.jpeg 260w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/291-768x885.jpeg 768w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/291.jpeg 1223w\" sizes=\"(max-width: 889px) 100vw, 889px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/281.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"974\" height=\"1024\" data-id=\"13375\" src=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/281-974x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13375\" srcset=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/281-974x1024.jpeg 974w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/281-285x300.jpeg 285w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/281-768x808.jpeg 768w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/281.jpeg 1200w\" sizes=\"(max-width: 974px) 100vw, 974px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/286.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"985\" height=\"1024\" data-id=\"13374\" src=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/286-985x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13374\" srcset=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/286-985x1024.jpeg 985w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/286-288x300.jpeg 288w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/286-768x799.jpeg 768w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/286.jpeg 1200w\" sizes=\"(max-width: 985px) 100vw, 985px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/287.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"956\" height=\"1024\" data-id=\"13377\" src=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/287-956x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13377\" srcset=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/287-956x1024.jpeg 956w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/287-280x300.jpeg 280w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/287-768x823.jpeg 768w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/287.jpeg 1182w\" sizes=\"(max-width: 956px) 100vw, 956px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/288.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"943\" height=\"1024\" data-id=\"13378\" src=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/288-943x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13378\" srcset=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/288-943x1024.jpeg 943w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/288-276x300.jpeg 276w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/288-768x834.jpeg 768w, https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/288.jpeg 1193w\" sizes=\"(max-width: 943px) 100vw, 943px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W sobot\u0119 28.02.2026&nbsp; na spotkaniu \u201eKlubu nad Silnic\u0105\u201d pan Dariusz Kalina opowiedzia\u0142 nam o odkryciu cmentarza i starego zboru kalwi\u0144skiego w Grzymale k. Stopnicy -wa\u017cnego<a class=\"moretag\" href=\"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/?p=13367\"> [&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":13372,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13367"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13367"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13380,"href":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13367\/revisions\/13380"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13372"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutw-kielce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}