Wzgórze katedralne w Kielcach. Kolegiata

W dniu 18 stycznia 2020r. p. Krzysztof Myśliński przedstawił licznie zgromadzonym słuchaczom dzieje Kielc od 12 wieku.

Już stał kościół św. Wojciecha, a w odległości ok.1,2 km na Wzgórzu Zamkowym (280m npm)  biskup  Gedeon w 1171r.  postawił nowy kościół  z kamienia ciosowego.  jako ośrodek krzewienia wiary katolickiej i ośrodek administracyjny.

Świątynię zlokalizowano na wzgórzu wybierając miejsce jako obronne. Stąd mury obronne, baszty i inne tego typu elementy. Kościół był pod wezwaniem  Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, zbudowany w stylu romańskim, później  w XVI w przerobiony  w stylu renesansowym. Biskup Gedeon założył miasto Kielce, które sięgnęło Wzgórza.

 W kolejnych latach dobudowano zakrystie, przedłużono korpus kościoła, nawy boczne, prezbiterium. Duże zasługi w rozwoju kolegiaty i jej świetności położyli biskupi Andrzej Zebrzydowski, Kajetan Sołtyk, Konstanty Szaniawski, Jakub Zadzik, Andrzej Załuski i inni.

Wnętrze katedry (w 1805r. zostaje powołana diecezja kielecka)  to wczesny barok.  Od 1728r. w ołtarzu głównym znajduje się obraz Szymona Czechowicza Wniebowzięcia N.M.P., obraz 17-wieczny Matki Boskiej Łaskawej Kieleckiej, rzeźba z 1646r. Matki Boskiej z Dzieciątkiem (wykuta z jednej bryły galeny z Karczówki), 14 barokowych ołtarzy, ozdobne stalle, chór, organy, liczne malowidła i dużo innych obiektów o dużej wartości artystycznej i zabytkowej. Do nich należy zaliczyć epitafium z czerwonego marmuru poświęcone pamięci Elżbiety z Krzyckich Zebrzydowskiej i tablice przypominające zasługi biskupów. W II połowie XX w wnętrze zostało starannie odnowione.

Wzgórze Zamkowe – centrum osadnictwa związanego z kultem religijnym, siedziba kanoników (13) ciągle się powiększało o nowe zabudowania. Były zabudowania gospodarcze (spichlerze, stajnie, wozownie, kuźnia, browar, magazyn solny) dom pisarza, dom praczki, dom starosty i przede wszystkim pałac biskupi. Ponadto na Wzgórzu znajdowały się ogrody warzywne, sady, staw, park. Na placu wokół katedry stała dzwonnica (od XVI w drewniana a od 1657r. murowana ), zegary założono w1727r, ogrójec, ponadto plac – cmentarz został ogrodzony a grzebano tam ludzi do 1870r. Na dzwonnicy w 1912r. odsłonięto płytę poświęconą pamięci Tadeusza Kościuszki. Wzgórze żyje do dnia dzisiejszego i dawne budowle są wykorzystywane współcześnie jako muzeum, ośrodki kulturalne i inne.

Obok katedry znajdowały się inne budynki jak Seminarium Duchowne (1724r.), Muzeum Diecezjalne, Wikariat (1728), Kościół św. Trójcy (1644r), Skarbczyk. Są tu cenne zabytki jak    monstrancje, ornaty ozdobne, księgi mszalne ręcznie pisane i wiele innych przedmiotów. Dobra biskupie sięgały aż po Silnicę.

Prelekcja wzbudziła duże zainteresowanie, była ciekawa a pan Krzysztof barwnie opowiadał o losach poszczególnych obiektów, pokazywał je na slajdach – serdecznie dziękujemy. Ryszard

Ryszard Misiorek zrobił parę fotek  (Dziękujemy) a ja trochę streściłam.

Bogda Matachowska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *