O kobietach w polityce, nauce i kulturze w II RP

Opowieść o kobietach w polityce, nauce, kulturze  w II Rzeczypospolitej Polskiej prelekcja dr Lidii Zasackiej dnia 11 01 2020 r. w Klubie nad Silnicą.

Ogromnie ciekawe było ostatnie spotkanie w Klubie, bo omawiała pani Zasacka  niedocenioną rolę kobiet w czasie tworzenia państwowości polskiej po odzyskaniu niepodległości w 1918 r.

Naczelnik państwa Józef Piłsudski  wprowadził dekretem zrównanie praw wyborczych w sejmie i senacie kobiet i mężczyzn, spodziewał się, że kobiety włączą się aktywnie w budowanie struktur prawnych, administracyjnych nowego państwa. I nie zawiódł się na nich. Powstał  Związek Pracy Obywatelskiej I Samopomocy Społecznej Kobiet – założycielkami  były : Zofia Moraczewska / żona premiera/, Bronisława Dłuska  lekarka  pierwsza dyrektorka Instytutu Radowego w Warszawie, hr Rozalia Puzyna senator II RP , bliska współpracowniczka Aleksandry Piłsudskiej, Hanna Pohoska  specjalistka w zakresie historii, oświaty i pedagogiki, Helena Ceysingerówna nauczycielka, poetka, pisarka działaczka społ.

 Po pierwsze starały się  swoimi inicjatywami doprowadzić do  uszanowania pracy kobiet i doceniania ich działań na rzecz rodziny, bez dyskryminacji płci. Powstał nowy rodzaj służby społecznej, planowanie akcji społecznych w fachowym prowadzeniu rodziny. Związek zakłada żłobki, przedszkola, bursy, ogródki jordanowskie. Oferował kolonie letnie i półkolonie, ochronki dzienne. W placówkach dzieci miały zapewnioną opiekę lekarską higienistek, utrzymanie dzienne, częściowo ubranie. Pracowały Stacje Opieki nad Matką i dzieckiem, Kroplę Mleka itp. pomocowe społeczne organizacje. Przeprowadzano wywiady domowe, porady kobietom ciężarnym. Tworzono wytwórnie przemysłowe oparte o model spółdzielni. Wyprodukowane dobra sprzedawano na wystawach w kioskach, na bazarach i sklepach. Produkowano wyroby koszykarskie haftowane, koronki, firanki, guziki czapki, prowadzono owocarnie, piekarnie, hodowle drzew morwowych, drobiu, królików, zbierano zioła. Wystąpił opór przy zatrudnianiu kobiet lekarek sprzeciw zgłosiła Stefania Sempołowska zarzucała rządowi,ze dzieci nie są przygotowywane do jako przyszli rządzący krajem. Trzeba wdrożyć reformowanie szkolnictwa postulowała Irena Kosmowska trzykrotna posłanka do sejmu, szkolnictwo rolnicze, ruch spółdzielczy na wsi, więź szkół z życiem. Wyrównanie poziomów życia, jednolita kultura polska nie osobna wiejska i pańska. Częściowo udały się te próby łączenia wychowania moralnego. Zasługa to takich kobiet jak  Z. Moraczewska, Zygmuntowa Balicka, Maria Jaworska, Maria Dulębianka i Maria Konopnicka.

W sejmie zasiadało 41 posłanek i 20 kobiet senatorów. Walczono z handlem kobietami i z alkoholizmem specjalistki w tych pomocach to Emilia Manteufel i Maria Moczydłowska. Systemem oświaty zajęły się: specjalistka metodystka Jedlińska zalecająca logiczne myślenie i kojarzenie pojęć. Salomea Kisielewska konieczność kontynuacji nauki na wyższym stopniu niż elementarny i kojarzenie pojęć z użyciem książki nie tylko wykładu nauczyciela. Konieczność dożywiania dzieci uczących się w szkole. Czas przełomu po II wojnie światowej minister oświaty Tułodziecki, Moszczeńska Iza autorka 100 prac na temat wychowania fizycznego reforma prowadzenia lekcji nie tylko od dzwonka do dzwonka i rozwijanie zainteresowań uczniów.  Jej prace kontynuowała córka Hanna Pachocka.

Prace nad reformą oświaty trwały do roku 1948. Nastąpił czas politycznych wymuszeń przez system komunistycznym tu niechlubnie zapisały się reformatorki nauczania historii Polski panie Missalowa i Michnikowa.

Jest potrzeba kontynuowania zasług Polek w literaturze, kulturze i wychowaniu młodzieży w czasie  20-lecia międzywojennego i omówienia książki „Od prządki do astronautki” autorki Dionizji Wawrzykowskiej-Wierciochowej.

Prosimy o następne opowiadanie dr Lidię Zasacką.

Temat opisała Halina Główkowska.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *