Obyczaje żydowskie

Pan Stefan Iwański dziewiętnastego października 2019 nawiązał do swej pogadanki z 9.03.2019 dot. Świąt Żydowskich, dziś  przedstawił obyczaje żydowskie., dotyczące głównie mężczyzn. Świat kobiet rządzi się swoimi prawami. Są to następujące obyczaje:

1.OBRZEZANIE – chłopiec po urodzeniu w 1-szy piątek ma święto Szalom Zachar : podaje się ciasto, soczewicę –(symbol życia, ale nie podaje się  imienia). Ósmego dnia po urodzeniu mohel przeprowadza zabieg obrzezania. Może być przeprowadzony w domu, synagodze itp. Jest to  bardzo uroczysty obrzęd religijny z udziałem licznych świadków. Do trzeciego roku życia (u chasydów) nie obcina się włosów, później można pozostawić pejsy. Dla szacunku wobec Boga nosi się jarmułkę (kip).

2. BAR MICWA – podlegają chłopcy po ukończeniu 13 lat (dziewczynki Bat Micwa po ukończeniu 12 lat w 1-szą sobotę po narodzinach, są to trochę inne obrzędy).Chłopcy w 1-szy szabat po urodzeniu w święto Bar Micwy przekazywani są do grona dorosłych mężczyzn, odpowiadają sami za swoje czyny , ojciec dziękuje, że mógł dobrze wychować syna. Chłopiec w otoczeniu rodziny i bliskich  odczytuje odpowiedni tekst Tory i komentuje go własnymi słowami. (Tora –pouczenie- 5 pierwszych ksiąg Biblii spisanych odręcznie na pergaminie z koszernych zwierząt. Musi byś napisana po hebrajsku bez żadnych pomyłek i poprawek. Tekst nawija się na wałek i jest składowany  w szafie ołtarzowej  w mieszkaniu).  Kantor śpiewa odpowiednie modlitwy, chłopak otrzymuje Tefilin (filakterie : 2 pudełeczka z tym samym tekstem Tory na pergaminie), podczas modlitwy nakłada się mu na czoło i lewe ramię). Dzieci w wieku 4 – 5 lat chodzą do szkoły (chaderu), uczą się religii i innych wiadomości na poziomie 4-ej klasy szkoły podstawowej).Młodzieniec ponadto  dostaje szal modlitewny Tałes –(chusta prostokątna zakładana na głowę lub ramiona), kijek (jad) i ozdobny pas (atara).

3. WESELE. Według prawa izraelskiego każdy mężczyzna ma obowiązek założenia rodziny, kawaler nie może być wybierany do żadnych władz. Małżeństwo, według prawa żydowskiego, mogą  zawierać 14-letni  młodzieńcy i 12-letnie dziewczęta. Pomoc w zawarciu małżeństwa udzielali swatowie: omawiali sprawy majątkowe (ketuba), kontrakt małżeński – za to otrzymywali 2-3  % posagu. Obyczaje ślubne są bardzo ciekawe Wszystkie uroczystości i obrzędy przedślubne obchodzone są oddzielnie dla kobiet i mężczyzn. Zaślubin dokonuje rabin pod baldachimem (chupa), kobieta ma zasłoniętą twarz, dopiero po złożeniu przysięgi ją odsłania. Mężczyzna rozbija kielich jako pamiątkę  zniszczenia świątyni Jerozolimskiej, następuje uczta, tańce, przerywane uroczystymi pokładzinami. W domu muszą się znajdować przedmioty do obchodów świąt jak mezuza ( obok drzwi), mizmach – tablica na wschodniej ścianie w kierunku  Jerozolimy,  menora – świecznik 7-ramienny.

4. POGRZEB –każdy Żyd musi mieć godny pochówek w krótkim czasie. Ciało do pochowania przygotowują członkowie Bractwa Pogrzebowego (Chewn Kedisa) i odbywają się w Domu Przedpogrzebowym, myje się ciało specjalnym płynem i wodą, ubiera specjalny przyodziewek i układa w trumnie w pozycji leżącej z rękami wzdłuż ciała, nogi w kierunku Jerozolimy. Kapłan odczytuje i śpiewa odpowiednie modlitwy , wszyscy zebrani również się modlą, wygłaszają pożegnalne mowy. Trumien nie można układać jedna na drugiej. Na wierzchu grobu ludzie układają kamyki jako symbol  pamięci o zmarłym. Po roku układa się macewy z danymi zmarłego, przyozdobionymi ornamentami. W zależności od płci mają różne charakterystyczne napisy, Również  po upływie roku od śmierci groby się odwiedza, składa kwiaty i tp.

Obyczaje żydowskie są bardzo ciekawe, przetrwały przez wieki niezależnie od kraju, obowiązują wszystkich religijnych Żydów.

 Pan Stefan przekazywał te informacje w sposób  barwny, ciekawy, ilustrując poszczególne obrzędy fotografiami. Po zakończeniu prelegent odpowiadał jeszcze na zadawane pytania.

Bardzo dziękujemy.

Opisała Bogda Matachowska, zdjęcia  Ryszard Misiorek

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *