Kielce we wrześniu 1939r.

We wrześniu  2019 mija 80 lat od wybuchu II wojny światowej. Spotkanie w dniu 28 września poświęcone  było wydarzeniom   w Kielcach. Prowadził je p. Leszek Dziedzic – pracownik Muzeum Historii Kielc.

W miesiącach poprzedzających wrzesień w Kielcach, jak w całej Polsce, panowała napięta atmosfera, ludność gromadziła zapasy, budowano schrony a na Rynku okopy. Pod koniec sierpnia wyruszył z Kielc oddział 4 PPL na Westerplatte, miasto miało być niebronione. Na front  z garnizonu Kielce wyruszyły oddziały z 2 i 4 Pułku, tworzy się rezerwowy  154 Pułk, który wchodzi do 2 Dywizji.

 Od samego rana 1 września Kielce są poddane nalotom bombowym, niszczą dworzec kolejowy, ujęcie wody w Białogonie i inne obiekty, ostrzeliwują ludność cywilną , która opuszcza miasto. Kolejne dni to następne intensywne naloty bombowe, (np. 2 IX nad Kielcami krążyło 25 bombowców) podczas ponownego bombardowania dworca ginie około 800 osób, niszczone  są budynki mieszkalne przy obecnej ul. Paderewskiego, Solnej, Kościuszki, lotnisko w Masłowie, elektrownia koło kościoła św. Krzyża . Walki z Niemcami toczyły się w różnych punktach miasta jak Szydłówek, Dąbrowa, Kadzielnia, Rogatka Krakowska i inne..

Podczas tych walk na specjalne wyróżnienie zasługują harcerze, którzy byli kurierami, sanitariuszami, grzebali poległych i spełniali inne posługi .Na Szydłówku podczas udzielania pomocy rannemu żołnierzowi zginęła harcerka Zofia Dziewięcka (dziś w tym miejscu stoi  pomnik jej poświęcony). Kierujący obroną  Kielc  płk Wolniewicz dysponował 200  żołnierzami i 3 samochodami pancernymi. Wskutek dużych strat w ludziach i w sprzęcie Kielce poddają się. Nastąpiła ciemna noc okupacji ale  mieszkańcy organizują się w tajne związki wojskowe (ZWZ),  (Szare Szeregi ), powstaje tajne nauczanie

W pierwszych dniach września wojewoda wraz z wysokimi urzędnikami opuszcza Kielce. Prezydent Kielc, ponad 70-letni Stefan Artwiński, pozostaje w mieście, nie pozwala na wywiezienie kasy miejskiej, przeznaczając jej fundusze na ochronki i szpitale. Nie skorzystał z proponowanej pomocy przy opuszczeniu miasta. Przed wkroczeniem Niemców do miasta polecił zniszczyć akta personalne oficerów rezerwy ratując ich w ten sposób przed represjami. Po zajęciu miasta przez okupanta nadal pełnił swój urząd służąc mieszkańcom opieką i pomocą. Został zakatowany przez Niemców.

Podkreślając bohaterstwo polskiego żołnierza Berta Kula odczytała wiersz Wandy Robakowej „Pamiętajmy! Pod polskim chmurnym  niebem wojny/ las świętokrzyski był ich domem/ miejscem ofiarą krwi święcony/ marzeniem o Ojczyźnie wolnej!……..I walczyli do końca, ginęli/ heroizmem walki rozsławieni/ potem wielu los porozrzuca/ na różne skrawki ziemi.”

Prelekcja pana Dziedzica była bardzo ciekawa, urozmaicona odpowiednimi zdjęciami, wzbudziła duże zainteresowanie. Część słuchaczy podzieliło się swoimi i swoich rodziców wspomnieniami o tych dniach…

Składamy podziękowanie za zapoznanie nas z faktami, które zaistniały w pierwszy dniach września roku pamiętnego….

Zdjęcia wykonał Ryszard Misiorek (dzięki). Opisała Bogda Matachowska.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *